زنبورها و گل ها

زنبورها چگونه میدان الکتریکی گلها را حس‌می‌کنند؟

شاید این تصور برایتان پیش‌آمده باشد که زنبورها تنها از روی رنگ و عطر و بوی گلها آنها را پیداکرده و تشخیص‌می‌دهند. اما زنبورها علاوه بر یافتن گلها و شهد آنها از روی نشانه‌های دیداری و شیمیایی از روی میدان الکتریکی گلها نیز آنها را پیدامی‌کنند. حیواناتی مانند والها امواج الکتریکی را دریافت‌می‌کنند، اما تا کنون در مورد زنبورها ایده‌ای ارائه نشده‌بود.

سیگنالهای ارسالی از گلها و دریافت آن توسط زنبورها:

طبق پژوهشهای اخیر حشراتی که مانند زنبور عسل گرده‌افشانی می‌کنند، قادرند سیگنالهای الکتریکی گلها را دریافت‌کنند. گلها از گلبرگهایشان سیگنالهای خاصی می‌فرستند که سبب یافتنشان می‌شود. این میدان الکتریکی بر اساس عدم تعادل بار الکتریکی بین زمین و جو که برای هر گونه، طبق فاصله گیاه از زمین و شکل آن متفاوت است، شکل‌می‌گیرد. حال فرض‌کنید تمام گلهای یک منطقه و دشت با هم سیگنال بفرستند. بر فرض مثال یک آلاله با استفاده از بو، شکل و رنگش به زنبور می‌گوید، من یک آلاله هستم. و میدان الکتریکی نیز روش دیگری است که گل خودش را نشان‌می‌دهد، بطوریکه زنبورها به راحتی از مسافت دور پیدایش می‌کنند. گلها از این خاصیت برای شناساندن خود به گرده‌افشانها استفاده‌می‌کنند، اما تا بحال محققان در مورد اینکه زنبورها چطور این میادین را حس‌کرده و می‌یابند نظری نداشته‌اند. باعث تعجب است که زنبورها می‌توانند با توجه به سیگنال دریافتی نوع گلها را نیز تشخیص‌دهند.

نحوه انجام تحقیقات:

در تحقیقات جدیدی که امروزه بصورت آنلاین از آکادمی ملی علوم منتشرمی‌شود، محققان از نوسانگر لیزری استفاده‌ کرده‌اند. دستگاه کوچکی که به موهای (کرکهای) زنبور خرده تا چگونگی واکنش کرکهای روی بدن زنبور را در برابر میدان الکتریکی گلها بسنجد. وقتی کرکها در اثر میدان الکتریکی حرکت‌می‌کنند، این باعث تغییر فرکانس نور لیزر که به آن برخورد‌می‌کند می‌شود. و این باعث‌می‌شود از سرعت حرکت کرکها باخبر شود. زمانی که زنبور در 10سانتیمتری گلها وزوز می‌کند، میدان الکتریکی همچون الکتریسیته ساکن از یک بادکنک کنار موهای شما، موجب خم‌شدن کرکهای روی بدن زنبور می‌شود. این خمیدگی باعث فعال شدن نورونها در ریشه مو می‌شود و همین باعث می‌شود حشره میدان الکتریکی را حس‌کند. میدان الکتریکی از فاصله 10سانتیمتری یا بیشتر حس‌می‌شود، بنابراین موجودات بزرتر مثل ما آنها را حس نمی‌کنند. اما برای موجوات کوچکی مانند زنبورها قابل درک و حس است. این میدان الکتریکی بقدری کوچک است که باعث تعجب است چطور حس می‌شود. پخش این بار در مکانهای مختلف از گلبرگهای گونه‌های مختلف گلها صورت می‌گیرد. به گفته دانشمندان زنبورها قادرند مکانها را به خاطر بسپرند، بنابراین از میادین الکتریکی بیشتر به منظور شناسایی استفاده‌می‌کنند.